Waarom je er met alleen optimisme niet komt

Optimisme Copyright Bert Vrolijk

Optimisme helpt om je doelen te halen. Maar je moet wel realistisch zijn. Bezwaren wegwuiven en moeilijkheden ontkennen heeft hetzelfde effect als je kop in het zand steken. Je overtuiging dat het je gaat lukken, combineer je met de wetenschap dat het je moeite zal kosten.

Zo lang vraagstukken nog simpel en ingewikkeld zijn, kun je deze met logica oplossen. Met autoritair en managerial leiderschap kun je dan heel ver komen. Zodra vraagstukken echter complex worden en de omgeving chaotisch is, gaat dat niet meer. Dat is juist nu het geval. Dan is ander leiderschap nodig. Dan is verbinding en presentie geboden. Je gaat samen op weg zonder dat je de toekomst precies kent.

Hoe vermijd je de dominante reflex van top-downdenken? Wat kun je doen? Wat geeft houvast te midden van alle dynamiek?

Ik schets tien ankers van vertrouwen in tien achtereenvolgende berichten.

Dit is het negende anker: Ben een realistische optimist

Optimisme is niet genoeg

Het combineren van de kernkwaliteiten van de optimistische en pessimistische invalshoek is bijzonder effectief. Margriet Sitskorn maakt dit in haar boek ‘Ik2 (2015) duidelijk. Optimisten hebben slechts oog voor al het mooie dat ongetwijfeld zal gaan gebeuren. Pessimisten richten zich vooral op alle beren op de weg. Juist de combinatie van beide blijkt het meest succesvol. Mensen die dit doen, noemt ze realisten. Ze hebben oog voor zowel al het mooie als de obstakels op de weg. Door die obstakels goed te onderkennen en ze te elimineren via een concreet stappenplan, werk je het beste aan je doelen.

Obstakels omzeilen

Tijdsdruk en momenten dat ik denk dat ik per se iets moet inbrengen zijn bij mij zo’n obstakels. Ze verhinderen me om present is. Helemaal tricky is het, wanneer zich een combinatie van deze factoren voordoet: ik moet van mezelf iets inbrengen én ik voel tijdnood. Dan is het risico groot dat ga zitten duwen en overtuigen en mijn punt wil maken. Ik ben hard aan het werk en veel aan het woord. De kans neemt alsmaar toe dat me ontgaat wat er bij de mensen aan tafel toe doet.

Een stappenplan helpt

Het stappenplan dat ik gemaakt heb om dit te voorkomen, is heel eenvoudig. Wanneer ik tijdsdruk verwacht of ervaar, benoem ik dat. Het is een voorgenomen reactie: ‘als dit gebeurt…dan doe ik dat’. Ik zeg dan bijvoorbeeld bij aanvang van het overleg. ‘Ik zie dat we maar een half uur hebben. Komen we er in dit half uur niet uit, dan plannen we een vervolg. Ik wil jullie in ieder geval laten weten dat ik vooral ook aandacht wil hebben voor…’

Tegelijkertijd onderneem ik actie aan de voorkant. Dat doe ik door bij de planning in mijn agenda voldoende ruimte in te bouwen voor de verschillende activiteiten.

Creëer omstandigheden die zorgen dat je slaagt

Je kunt het vergelijken met een actie die je onderneemt om af te vallen. ‘Wanneer ik honger krijg, eet ik een groentesnack’, kan een actie zijn die past in je plan. Je komt aan de voorkant met een afspraak als: ‘Ik zorg dat er altijd groentesnacks klaar staan, waar ik af en toe van eet. Zo voorkom ik een hongergevoel.’

Het oefenen van je vaardigheden als leider vraagt dus om realistisch optimisme. Heb het mooie voor ogen, maar benoem je obstakels en de manier waarop je die gaat tackelen.

Meer lezen:

Het samenvattende artikel met alle tien ankers kun je hier lezen: ‘De tien ankers van vertrouwen voor nieuw leiderschap’.

Dit artikel is ontleend aan het boek ‘Groeien in leiderschap. Begin bij jezelf en doe het samen.’ 

Wat je kunt doen:

Colofon: Foto: Bert Vrolijk

 

Direct aan de slag met praktische QUICKSCANS
Werken aan je organisatie, je interactie en jezelf doe je met handige quickscans. Stap voor stap werk je zo zelf snel aan je eigen ambities.
Meld je aan en ontvang direct je eerste scans!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *